TYT-Kimya 26. Kimya Her Yerde-1
Temizlik Maddelerinin Özellikleri
- Günlük hayatta temizlik amaçlı yaygın olarak kullanılan maddelerden savun ve deterjan yüzey aktif maddedir.
- Yüzey gerilimini azaltırlar.
Sabun
Hayvansal veya bitkisel yağların \(NaOH\) veya \(KOH\) gibi kuvvetli bazlarla tepkimesi sonucu elde edilen yağ asidi tuzlarına sabun denir.
- Sabun için NaOH kullanılırsa sert sabun (beyaz sabun)
- KOH kullanılırsa sıvı sabun (arap sabunu) elde edilir.

Sabunun Özellikleri


Deterjan
Petrol ürünlerinin bazı kimyasallarla tepkimesinden elde edilen maddelere deterjan denir.

Deterjanın Özellikleri


Sabun ve Deterjanların Kiri Temizlemesi
Kirli bir yüzeye sulu ortamda sabun veya deterjan ilave edildiğinde bu maddelerin hidrofob kısmıı kirle etkileşirken, hidrofil kısmı suyla etkileşir. Bir tarafından kire tutunan temizlik molekülü diğer taraftan su ortamına çekilir. Böylelikle kir yüzeyden uzaklaşır.

Kişisel Temizlik Maddelerinin Yararları ve Zararları
Katı Sabun

Sıvı Sabun

Şampuan

Diş Macunu

Hijyen Amacıyla Kullanılan Temizlik Maddeleri
Çamaşır Suyu

Kireç Kaymağı

Yaygın Polimerlerin Kullanım Alanı
Çok sayıda küçük molekülün kovalent bağlarla birleşerek oluşturduğu çok büyük moleküllere polimer denir.
- Polimerdeki "poli" çok, "mer" birim (parça) anlamına gelir.
- Polimerde tekrar eden birime mer denir.
- Polimerlerin oluşması için birleşen moleküllere monomer denir.



Günlük Hayatta Yaygın Kullanılan Polimerler
Kauçuk

Polietilen (PE)

Kevlar

Polietilen Tereftalat (PET)

Politetraflor Eten (Tefloni PTFE)

Polivinil Klorür (PVC)

Polistiren (PS)

Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri

Polimer Üretiminde Kullanılan Bazı Kimyasalların Zararları

Geri Dönüşüm
Kullanılmış malzemeleri yeni ürünlere veya malzemelere dönüştürme işlemine geri dönüşüm denir.
Geri dönüşüm sayesinde; ham madde sorunu ortadan kalkar. Çevre kirliliği önlenmiş olur, çeşitli iş olanakları ile birlikte ülke ekonomisine katkı sağlanmış olur.
Geri dönüşüm ile tekrar üretime kazandırılan;
- Metal: \(CO_2\) emisyonunun azalmasını
- Cam: Kumu eritmek için harcanan enerjiden tasarruf edilmesini
- Polimer: Çevre kirliliğinin önlenmesini
- Kağıt: Ormanların korunması ve enerji tasarrufu sağlar. (1 ton kağıdın geri dönüşümüyle 17 ağaç kurtarılır.)
