İzomerlik

Organik Bileşiklerde İzomerlik

Kapalı formülleri aynı, açık formülleri farklı bileşiklere izomer bileşikler denir.

Bileşiği oluşturan atomların dizilişlerinin farklo olması nedeniyle oluşan izomerliğe yapısal izomerlik denir.

Yapı izomerlerinin fiziksel ve kimyasal özellikleri farklıdır.

Yukarıda verilen 2-Metilpentan ve n-Hekzan bileşiklerinin kapalı formülleri aynı olduğu halde açık formülleri birbirinden farklı olduğundan bu bileşikler birbirinin izomeridir.

YAPI İZOMERLİĞİ

Zincir - Dallanma
Zincir - Halka
Konum
Fonksiyonel Grup

Zincir - Dallanma İzomerliği

Aynı karbon sayılı hidrokarbonlar, düz zincirli yazılabildiği gibi dallanmış olarak da yazılabilir. Bu şekilde oluşan izomerlik zincir-dallanma izomerliğidir.

Bileşikteki karbon sayısı arttıkça izomer sayısı da artar.
Zincir-dallanma izomerisi alkanlarda bütandan \((C_4H_{10})\) itibaren başlar.
Metan, etan ve propanın yapı izomerleri yoktur.

Örneğin; kapalı formülü \(C_5H_{12}\) olup açık formülü farklı olan üç bileşik yazılabilir. Bu bileşikler \(C_5H_{12}\) nin üç tane yapısal izomeridir.

Zincir - Halka İzomerliği

Zincir yapısına sahip moleküller ile aynı molekül formülüne sahip halkalı yapıdaki formüller birbirinin izomeridir.

Doymuş halkalı hidrokarbonlar (sikloalkanlar) ile monoalkenler izomerdir.

Doymamış halkalı alkenlerle (sikloalkenler) monoalkinler izomerdir. Her bir halka ve her bir pi bağı \(C_nH_{2n+2}\) formülünden 2H azaltır.

Konum İzomerliği

Fonksiyonel grubun (çoklu bağ, \(-OH\), \(-COOH\), \(-NH_2\) vb.) farklı karbon atomlarına bağlanmasıyla oluşan izomerlere konum izomerisi denir.

Konum izomerisi aynı zamanda halkalı hidrokarbonlar ve aromatik bileşiklerde de görülür.

Fonksiyonel Grup İzomerliği

Farklı fonksiyonel gruba sahip ve kapalı formülleri aynı, açık formülleri farklı olan bileşikler birbirinin fonksiyonel grup izomeridir.

Birbirinin fonksiyonel grup izomeri olan başlıca bileşik grupları aşağıda verilmiştir.

Monoalkol - Eter
Aldehit - Keton
Karboksilik Asit - Ester