TYT-Kimya 02. Element ve Bileşiklerin Özellikleri
- Previous: TYT-Kimya 01. Kimya Bilimine Giriş
- Next: TYT-Kimya 03. Kimyada İş Güvenliği
Kimyanın Sembolik Dili
- Saf Madde: Tek tür tanecik içeren maddelerdir.
- Tanecik: Atom veya molekül.
Not: İyonlar element veya bileşik değildir.
Element
Aynı proton sayısına sahip tek tür atomlar topluluğudur.
Elementlerin Özellikleri
- Saf maddelerdir.
- Tek cins atomlardan oluşurlar.
- İki adet oksijen atomu bileşik değil elementtir.
- Homojendirler. (Hal değişim sıcaklıkları hariç.)
- Sembollerle gösterilirler.
- Fiziksel ve kimyasal yöntemlerle ayrıştırılamazlar.
- Erime ve kaynama noktası, yoğunluk, çözünürlük gibi ayırt edici özellikleri vardır.
- Bugün bilinen toplam 118 elementten sadece 92si doğaldır.
- Tek atomlu He, Ne, Na gibi elementlere monoatomik denir.
- İki atomlu \(O_2, Cl_2, N_2\) gibi elementlere diatomik denir.
- \(O_3, P_4, S_8\) gibi çok atomlu elementlere poliatomik element denir.
Elementler; yazım kolaylığı ve tüm Dünya'da ortak bir dil oluşması açısından sembollerle ifade edilirler. Sembol gösteriminde ilk harf büyük, diğeri küçük olur. Sembolde iki büyük harf olmaz.
Bazı Önemli Elementler
Atom numarası - isim - sembol
İlk 20
- Hidrojen - H
- Helyum - He
- Lityum - Li
- Berilyum - Be
- Bor - B
- Karbon - C
- Azot - N
- Oksijen - O
- Flor - F
- Neon - Ne
- Sodyum - Na
- Magnezyum - Mg
- Alüminyum - Al
- Silisyum - Si
- Fosfor - P
- Kükürt(Sülfür) - S
- Klor - Cl
- Argon - Ar
- Potasyum - K
- Kalsiyum - Ca
Önemli diğer elementler
- Krom - Cr
- Mangan - Mn
- Demir - Fe
- Nikel - Ni
- Bakır - Cu
- Çinko - Zn
- Brom - Br
- Gümüş - Ag
- Kalay - Sn
- İyot - I
- Baryum - Na
- Platin - Pt
- Altın - Au
- Civa - Hg
- Kurşun - Pb
Bileşik
Birden fazla farklı atomun kimyasal özelliklerini kaybederek, belirli oranlarda bir araya gelmesiyle oluşan saf maddedir.
Bileşiklerin Özellikleri
- Saf maddelerdir.
- Farklı cins atomlardan oluşurlar.
- Homojendirler. (Hal değişim sıcaklıkları hariç.)
- Formüllerle gösterilirler.
- Kimyasal yöntemlerle ayrıştırılabilirler.
- Erime ve kaynama noktası, yoğunluk, çözünürlük gibi ayırt edici özellikleri vardır.
- Bileşenlerinin özelliklerini göstermezler.
- Hidrojen yanıcı, oksijen yakıcı, su ise söndürücüdür.
- Bileşenleri arasında sabit bir oran vardır.
Bazı Önemli Bileşikler
Formül - yayın adı - sistematik adı
- \(H_2O\) - Su - Dihidrojen monoksit
- \(HCl\) - Tuz ruhu - Hidrojen klorür
- \(H_2SO_4\) - Zac yağı - Sülfürik asit
- \(HNO_3\) - Kezzap - Nitrik asit
- \(CH_3COOH\) - Sirke asidi - Asetik asit
- \(CaCO_3\) - Kireç taşı - Kalsiyum karbonat
- \(CaO\) - Sönmemiş kireç - Kalsiyum oksit
- \(NaHCO_3\) - Yemek sodası - Sodyum bikarbonat
- \(NH_3\) - Amonyak - Amonyak (Azot trihidrür)
- \(Ca(OH)_2\) - Sönmüş kireç - Kalsiyum hidroksit
- \(NaOH\) - Sud kostik - Sodyum hidroksit
- \(KOH\) - Potas kostik - Potasyum hidroksit
- \(NaCl\) - Yemek tuzu - Sodyum kslorür
- \(Na_2CO_3\) - Çamaşır sodası - odyum karbonat